به روز رسانی در 05:32:14 AM GMT

اینجا هستید: آرشیو

مطالب سایت



امتناع‌از‌پرداخت نفقه شوهر را روانه زندان کرد

نامه الکترونیک Print PDF

صدرا: مردي که نفقه همسر خود را پرداخت نمي کرد به ۴ ماه حبس محکوم شد.

براساس پرونده اي در شعبه خانواده، همسر اين مرد عنوان کرد: شوهرم محکوم به پرداخت ماهيانه 150 هزار تومان نفقه است اما بعد از يک سال نفقه تعيين شده را پرداخت نکرده است.وي افزود: در تماس هاي مکرر قصد گرفتن حق تعيين شده خود را داشتم که شوهرم مرا به منزل خواهر خود کشاند و موقعي که از پرداخت هاي عقب مانده سخن گفتم با در دست داشتن يک لوله آب اقدام به تخريب خودرو ام کرد.

ادامه مطلب


تصادف‌غیرعمدمنجربه‌فوت‌نبایدبه‌زندان بینجامد

نامه الکترونیک Print PDF

عضو هیات رئیسه کمیسیون اجتماعی مجلس، با مثبت ارزیابی کردن اصلاح قانون بیمه اجباری دیه خسارت‌های ناشی از حوادث فوتی، گفت: با اصلاح این قانون در صورت بروز تصادفات غیرعمد منجر به فوت، فرد یک روز هم در زندان نخواهد ماند.

ادامه مطلب


مهریه های عجیب دختران تهرانی

نامه الکترونیک Print PDF

اگر سري به راهروهاي دادگاه‌هاي خانواده بزنيد پر از دختر خانم‌هاي جواني كه براي خاتمه دادن به زندگي مشترك‌شان مسيرشان به سمت دادگاه كج شده است. در ميان اين خانم‌ها كساني كه مهريه‌هاي عجيب غريب دارند هم ديده مي‌شود از سفر به 120 كشور دنيا و 10 هزار ليتر بنزين تا دست راست و پاي چپ داماد، شمش طلا هم وزن عروس و يك كيلو بال مگس و حفظ كردن ديوان حافظ و صدها مهريه عجيب و غريب ديگر.

ادامه مطلب


مبانی فقهی‌و‌قانونی پرداخت مابه التفاوت دیه

نامه الکترونیک Print PDF

به گفته مقدم با توجه به این موارد، ماده ۳۶۰ قانون جدید همچون ماده ۴۴ قانون حدود و قصاص و دیات مصوب 1361 به پیروی از قول غیر مشهور و به‌درستی برای حل مشکلات موصوف مقرر می‌دارد: «در مواردی که اجرای قصاص، مستلزم پرداخت فاضل دیه به قصاص شونده است، صاحب حق قصاص، میان قصاص با رد فاضل دیه و گرفتن دیه مقرر در قانون ولو بدون رضایت مرتکب مختار است».

مطابق قانون مجازات اسلامی در پاره‌ای از موارد، اجرای قصاص به‌خصوص قصاص نفس مستلزم پرداخت فاضل دیه (مابه التفاوت دیه) است. از جمله این موارد شرکت دو یا چند نفر در قتل یک نفر یا شرکت قاتل با مقتول در قتل یا قتل زن توسط مرد و مواردی از این دست است. طبق نظر مشهور فقها در این گونه موارد ولی‌دم می‌تواند با پرداخت فاضل دیه به قاتل یا قاتلان آنان را قصاص کند.
پرداخت فاضل دیه باید قبل از اجرای قصاص صورت گیرد و نمی‌تواند به بعد از آن موکول شود، این حکم که در قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۷۰ انعکاس داشت در عمل مشکلات فراوانی ایجاد کرد، اما قانون مجازات اسلامی مصوب ۱/2/۱۳۹۲ با وضع قاعده جدید این مانع را برطرف کرد؛ در این نوشتار به اختصار به بررسی مبانی فقهی و حقوقی لزوم پرداخت فاضل دیه، چگونگی و تحولات آن می‌پردازیم.
«فاضل دیه» مربوط به مواردی است که اولیای دم برای اجرای حقشان برای قصاص باید مبلغی به کسی که قرار است قصاص شود، برگردانند. به عنوان مثال وقتی دو نفر شخصی را می‌کشند، اگرچه اولیای دم می‌توانند هر دو نفر را قصاص کنند اما چون جنایت علیه یک نفر واقع شده است و حالا قرار است دو نفر قصاص شوند قاعدتا باید مبلغی به عنوان مابه‌التفاوت دیه دو نفر نسبت به یک نفر برگردانده شود. در مورد شرایطی که مردی زنی را عمدا می‌کشد نیز شرایط به همین ترتیب است و می‌توان مرد را قصاص کرد اما چون دیه بانوان نصف مردان است باید نیمی از دیه را به کسی که قرار است مجازات شود، برگرداند.

نگاهی به قانون سابق
«مهدی ظهوریان» کارشناس حقوق جزا و جرم‌شناسی در این باره به «حمایت» می‌گوید: در قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۷۰، به پیروی از فقه شیعه دیه زن نصف دیه مرد تعیین شده است.
با این وجود هرگاه مردی عمدا زنی را بکشد محکوم به قصاص است؛ اما اولیای زن باید نصف دیه مرد را قبل از اجرای قصاص به قاتل بپردازند. وی ادامه می‌دهد: لزوم پرداخت نصف دیه مرد، آن هم پیش از اجرای قصاص در موارد مختلف همچون عدم تمکن مالی اولیای دم یا عدم تمکین آنان در عمل مشکلاتی را به همراه داشت و باب اعتراض‌ها را به مجامع علمی و غیرعلمی گشوده بود.

نظر‌یات مختلف فقها
این کارشناس حقوق جزا و جرم‌شناسی در ادامه به دیدگاه فقها در این باره استناد می‌کند و ادامه می‌دهد: دیدگاه فقها در خصوص الزام اولیای‌دم به اجرای قصاص با پرداخت نصف دیه مختلف است.
فقهای مشهوری مانند شیخ مفید، شیخ طوسی، محقق حلی، صاحب جواهر و امام خمینی (ره) معتقدند که «اولیای دم می‌توانند قاتل را با پرداخت فاضل دیه قصاص یا او را عفو کنند یا با رضایت وی به دیه قانونی یا کمتر و بیشتر از آن مصالحه کنند و مادام که نصف دیه را نپرداخته‌اند حق استیفای قصاص ندارند و بیش از این‌ها گزینه دیگری وجود ندارد».
وی می‌گوید: متقابلا عده‌ای دیگر از فقها همچون علامه حلی، فخرالمحققین (فرزند علامه حلی)، فاضل هندی، علامه خویی، آیت الله گلپایگانی و میرزا جواد تبریزی با استظهار به پاره‌ای روایات و برای جلوگیری از هدر رفتن خون مسلمان عقیده دارند که «در مواردی که اجرای قصاص مستلزم پرداخت فاضل دیه است، اولیای دم می‌توانند خصوصا هنگامی که قادر به پرداخت فاضل دیه نیستند، قاتل را به پرداخت دیه وادار کنند، هر چند او راضی به پرداخت دیه نباشد».
ظهوریان درخصوص لزوم پرداخت فاضل دیه قبل از قصاص، طبق نظر مشهور چون امام خمینی (ره) می گوید: برابر این نظر دیگر عقیده به پرداخت آن قبل از اجرای قصاص، به‌ عنوان یک قاعده کلی است و این نظر تاکید می‌کند که قصاص تا وقت ادا و توانایی مالی به تاخیر می‌افتد.
وی می‌گوید: اما برخی چون فاضل هندی، پرداخت فاضل دیه را بعد از اجرای قصاص نیز جایز می‌دانند.
به گفته این کارشناس حقوق جزا و جرم‌شناسی قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۷۰ با تجویز قصاص مرد به ازای زن، به پیروی از قول مشهور فقها بر لزوم پرداخت فاضل دیه، «قبل از اجرای قصاص» تاکید می‌کند.
وی ادامه می‌دهد: برابر این نظریه «هرگاه مرد مسلمانی عمدا زن مسلمانی را بکشد محکوم به قصاص است لیکن باید ولی زن قبل از قصاص قاتل، نصف دیه مرد را به او بپردازد». (ماده ۲۰۹) سیاست کیفری متخذه به علاوه تصالحی بودن دیه قتل عمدی، عملا اجرای قصاص را با مشکلات متعددی مواجه ساخت.

مشکلات اجرایی ماده 209 قانون قدیم
علی‌اصغر مقدم‌، قاضی دادگستری و کارشناس حقوق جزا و جرم‌شناسی نیز در ادامه از مشکل‌های اجرایی ناشی از ماده ۲۰۹ نام می‌برد و به «حمایت» می‌گوید: در این باره می‌توان مواردی را ذکر کرد مثلا فرضی که اولیای‌دم، توانایی مالی برای پرداخت فاضل نداشته باشند و مطالبه دیه کنند؛ اما قاتل حاضر به پرداخت آن نباشد. چون مجازات قتل عمدی فقط قصاص است، نه قصاص و دیه و هیچ یک از طرف ها نمی‌توانند دیگری را به قبول دیه وادار سازند، بنابراین چنین وضعیتی عملاً باعث می‌شود حقوق اولیای دم (زن) در معرض تضییع قرار گیرد.
مقدم با بیان اینکه اگر اولیای‌دم توانایی تمکن مالی ندارند و در عین حال حاضر به عفو قاتل یا دریافت دیه مقتول نیستند و صرفا خواستار قصاص قاتل باشند، ادامه می‌دهد: در این مورد قاتل زندانی می‌شود تا اولیای دم تمکن مالی پیدا کنند.
وی با بیان اینکه این راه‌حل با اشکال‌های زیادی مواجه است درباره علت آن می‌گوید: معلوم نیست باید قاتل تا چه زمانی در زندان بماند؛ زیرا چه‌بسا اولیای دم هیچ‌گاه تمکن مالی لازم را به‌دست نیاورند. به گفته این قاضی دادگستری در این خصوص رییس سابق قوه‌قضاییه در بخشنامه مورخ ۲۵/ ۱۰/ ۱۳۷۸ رؤسای دادگستری را ملکف کرد تا به متقاضی قصاص مهلت مناسبی بدهند تا نسبت به پرداخت فاضل دیه اقدام کند وگرنه قرار بازداشت فک و به وثیقه مناسب تبدیل شود.
این کارشناس حقوق جزا و جرم‌شناسی درباره این راه‌حل می‌گوید: این سوال مطرح می شود که اگر تا زمان تمکن مالی اولیای‌دم، قاتل با اخذ وثیقه آزاد شود، اولا اولیای‌دم چه زمانی متمکن می‌شوند؟ به علاوه ممکن است در این فاصله اولیای دم به خونخواهی بربیایند و راسا قاتل را قصاص کنند.
وی در مورد این که فاضل دیه از بیت‌المال پرداخت شود نیز می‌گوید: موضوع امکان پرداخت فاضل دیه از بیت‌المال سابقه فقهی ندارد، اما در استفتائات سال‌های اخیر مشاهده می‌شود.
در این خصوص برخی چون آیات عظام صافی گلپایگانی، بهجت، تبریزی و سیستانی به هیچ‌وجه آن را جایز نمی‌دانند و معتقدند در بیت‌المال چنین چیزی پیش‌بینی نشده است. برخی دیگر از آیات عظام چون فاضل لنکرانی، مکارم شیرازی، موسوی اردبیلی، روحانی نیز به شرط مصلحت آن را تجویز می‌کنند.

تکلیف موضوع در قانون جدید
به گفته مقدم با توجه به این موارد، ماده ۳۶۰ قانون جدید همچون ماده ۴۴ قانون حدود و قصاص و دیات مصوب 1361 به پیروی از قول غیر مشهور و به‌درستی برای حل مشکلات موصوف مقرر می‌دارد: «در مواردی که اجرای قصاص، مستلزم پرداخت فاضل دیه به قصاص شونده است، صاحب حق قصاص، میان قصاص با رد فاضل دیه و گرفتن دیه مقرر در قانون ولو بدون رضایت مرتکب مختار است».
پیشنهاد اصلاحیه تکمیلی قانون مجازات اسلامی
مقدم با بیان اینکه گاهی اولیای دم با وجود تمکن مالی و درخواست قصاص، از پرداخت فاضل دیه استنکاف می‌کنند، می‌گوید: تاکنون قوانین کیفری راه حلی برای این مورد پیش‌بینی نکرده‌اند و مع‌الاسف ماده ۳۶۵ نیز شامل این
مصداق نمی‌شود.
وی تأکید می‌کند: مناسب است مقنن به پیروی از برخی از فقها همچون علامه حلی و اخذ نظر مقام معظم رهبری، در این قبیل موارد به شرط آمادگی قاتل به پرداخت دیه، اولیای دم را نیز به قبول دیه مقتول الزام کند تا خلأ قانونی
برطرف شود.



جدیت ستاددیه، صندوق خسارتهای بدنی را ترغیب می‌کند

نامه الکترونیک Print PDF

مدیرعامل‌صندوق‌تامین‌خسارتهای‌بدنی گفت: مشاهده اقدامات ستاددیه و جدیّت و تلاش صادقانه کارکنان آن در پیگیری مسائل، رفع موانع، آزادی و مختومه شدن پرونده‌های زندانیان تصادفات رانندگی ما را نسبت وظیفه‌ای که در صندوق عهده‌دار آن هستیم راغب‌تر و مشتاق‌تر می‌کند.

به گزارش روابط عمومی ستاد دیه کشور، مدیر عامل صندوق تامین خسارتهای بدنی کشور و مدیر عامل امور شعب بیمه ایران در استان  آذربایجان شرقی با مدیر کل زندانهای استان دیدار کردند.
میر علی‌اکبر بنی‌هاشمی مدیر کل زندانهای استان آذربایجان شرقی و نایب رییس هیات امنای ستاددیه استان با ابراز خرسندی از برگزاری جلسات مشترک اعضای ستاددیه و صندوق خسارتهای بدنی گفت:  به لطف خدا در این استان مجموعه زندانبانی ما که بر اساس سیاست‌های حبس زدایی و کاهش جمعیت کیفری زندانها و سیاست های انسان دوستانه و خیرخواهانه ستاد دیه راغب آزادی زندانیان جرایم غیر عمد می‌باشد، تشکیلات قضایی اعم دادستانی مرکز استان و رییس کل دادگستری که به عنوان رییس هیات امنا هم می‌باشد اهتمام ویژه‌ای بر ستاد دیه و بحث آزادی زندانیان نیازمند قائل هستند .
وی ادامه داد: به برکت این هماهنگی و همدلی هم می‌باشد که امسال شاهد برگزاری جشن گلریزان بسیار متفاوت و ویژه‌ای بودیم که مشارکت همگانی مردم و خیرین صنعتگر  و تجار با اعتبار استانی را در این اقدام معنوی به دنبال داشت.
بنی هاشمی به میزان کمک‌های مردمی اشاره کرد و افزود: بازاریان، اصناف و تجار و مسئولین نهادهای دولتی و غیر دولتی استان بالغ بر سی میلیارد ریال کمک مردمی را در  قالب یازدهمین گلریزان تبریز که در نیمه ماه مبارک رمضان برگزار شد« به این نهاد مردمی اهدا کرده‌اند.
مدیرکل زندانهای استان آذربایجان شرقی اظهار داشت: با توجه به اینکه در بعضی از استانها چندین مورد جشن گلریزان برگزار شد و در سال جاری بیش از سال‌های گذشته از ظرفیت‌ها و مساعدت مالی کارخانجات کشوری و کلان بهره مند شدیم و بعضا از محل اعتبارات شهرداری و یا کارخانجات خاص نیز در آزادی هر چه بیشتر زندانیان نیازمند بهره‌مند شدیم.
بنی‌هاشمی گفت:  طبق آمار ارائه شده ستاد دیه استان آذربایجان شرقی از نظر جذب کمکهای مردمی رتبه اول را در کشور به خود اختصاص داده  که این  گزارش از سوی بازرسان ستاد دیه مرکز که طی شهریور ماه سالجاری در این استان حضور داشتند، ارائه گردیده است.
مدیرکل زندانهای استان با اشاره به امکان و مجاری قانونی حاصله از ماهیت صندوق تامین خسارتهای بدنی افزود: به مددکاران زندانها و مسئولین ستاد دیه تاکید شده است که به عنوان اولویت اول نسبت به تشکیل و تکمیل وپیگیری پرونده های زندانیان محکوم به پرداخت دیه ناشی از سوانح رانندگی را مد نظر داشته باشند تا بتوانیم با ارسال به موقع پرونده‌ها و جذب اعتبارات لازم از ستاد دیه مرکز و صندوق، زمینه آزادی هرچه زودتر این افراد را فراهم آوریم.
بنی‌هاشمی ضمن ابراز خرسندی از نظر مثبت و تحلیل و ارزیابی خوب دکتر جباری از وضعیت و برنامه های ستاد دیه استان گفت: با توفیق الهی و کار منسجم و جمعی توانسته ایم از دهه فجر سال 92 تاکنون با احتساب 2 نفر زندانی که چند ساعت قبل آزاد شدند  که جمعاً توفیق داشتیم  60 نفر زندانی جرایم غیرعمد محکوم به پرداخت دیه ایراد صدمه بدنی و فوتی را از مجموعه زندانهای استان آزاد کنیم .
در ادامه این جلسه دکتر جباری مدیرعامل صندوق تامین خسارتهای بدنی گفت: واقعاً ستاد دیه آذربایجان شرقی و جدیّت و تلاش صادقانه کارکنان آن در زندان و همت اعضای این نهاد مردمی نسبت به پیگیری مسائل، رفع موانع، آزادی و مختومه شدن پرونده های زندانیان و تامین حقوق و غرامت زیاندیدگان ما را نسبت وظیفه ای که در صندوق عهده‌دار آن هستیم راغب‌تر و مشتاق تر کرد.
جباری ادامه داد:  بر حسب همین بر خود وظیفه شرعی می‌دانم که از زحمات و تلاش مجموعه پرسنل خدوم، مدیریت و اعضای ستاد دیه نهایت تشکر و امتنان را داشته باشم .
در ادامه جلسه  حجت‌الاسلام محرمی،مدیرعامل ستاد دیه استان نیز مسائل و مشکلاتی را در خصوص جمع آوری مستندات و مدارک مورد درخواست صندوق جهت تشکیل پرونده ها را متذکر و خواستار بازنگری در مدارک لازم برای تشکیل پرونده های حمایتی ارسالی به صندوق شدند .

Page 4 of 5